Miasto Puławy
Od czasu wyjazdu do Rosji dla ratowania majątku Adam Jerzy Czartoryski bywał w Puławach tylko przejazdem. Początkowo sprawował obowiązki ministra spraw zagranicznych, a od 1803 r. na ponad 20 lat objął urząd kuratora wileńskiego okręgu szkolnego. W 1812 r., kiedy ojciec postanowił opuścić Królestwo Polskie i przenieść się do Sieniawy leżącej na terenie zaboru austriackiego, odbył się podział majątku rodzinnego między: Adamem Jerzym, Konstantym, Marią Wirtemberską i Zofią ordynatową Zamoyską.
Na jego mocy klucz końskowolski z Puławami oraz wsiami: Starawieś, Rudy, Młynki, Wronów, Osiny, Wola Osińska, Sielce, Chrząchówek, Dembe, Pempów, Wólka Nowodworska, Chrząchów, Witowice, Opoka, Pożóg, Skowieszyn, Parchatka, Wólka Profecka, Włostowice, Zbędowice, Kępa i Sadłowice, przeszły w
ręce Adama Jerzego. Ostatecznie o opuszczeniu Petersburga i przeniesieniu się do Puław zdecydowało małżeństwo z Anną Sapieżanką oraz pogorszenie stosunków z carem Aleksandrem I po kampanii 1812 r., w której wzięli udział Polacy walczący w armii napoleońskiej.
Był wśród nich, m.in. młodszy brat Adama Jerzego - Konstanty. Sprawami majątkowymi i gospodarczymi dóbr w Królestwie Polskim zajmował się Adam Jerzy Czartoryski lub jego plenipotent Karol Kobylański. Jednak nadal rezydencja pozostawała pod zarządem księżnej Izabeli, która kierowała życiem dworskim oraz roztaczała opiekę nad twórcami i artystami. W latach 1825-1826 z jej inicjatywy powstała szkoła elementarna oraz Instytut Nauczycieli Szkół Elementarnych i Organistów.
Tak toczyło się życie towarzyskie w Puławach aż do wybuchu powstania listopadowego. Wówczas AJ. Czartoryski, senator, wojewoda i członek Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego, stanął na czele powstańczego Rządu Narodowego. Po ogłoszeniu przez Chłopickiego dyktatury, objął wydział spraw zagranicznych w Radzie Najwyższej w Warszawie. Tymczasem 87-letnia księżna matka, pewna zwycięstwa, postanowiła nie opuszczać ukochanych Puław.
W tym czasie wojska rosyjskie dwukrotnie przechodziły przez Puławy. Po licznych prośbach syna i dzięki pomocy generała Dwernickiego wyjechała z Puław, przenosząc się wraz z córką Marią do Wysocka w Galicji. Po upadku powstania i przemarszu wojsk rosyjskich książę Czartoryski, udał się do Francji. Tam dowiedział się o wyroku cara Mikołaja I, skazującym go zaocznie we wrześniu 1834 r. na karę śmierci przez ścięcie głowy toporem. Ponadto pozbawił go szlachectwa oraz skonfiskował cały majątek znajdujący się w granicach państwa rosyjskiego.